ការគំរាមកំហែងពន្ធគយថ្មីៗរបស់ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានបង្កឱ្យមានការរង្គោះរង្គើដល់ទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុអាស៊ី ដោយធ្វើឱ្យតម្លៃភាគហ៊ុនធ្លាក់ចុះ និងជំរុញឱ្យវិនិយោគិនងាកទៅរកទ្រព្យសម្បត្តិសុវត្ថិភាពដូចជាមាស និងរូបិយប័ណ្ណយេនជប៉ុន។

ការគំរាមនេះមិនត្រឹមតែប៉ះពាល់ដល់បណ្តាប្រទេសអឺរ៉ុបប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបង្កផលប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (អាស៊ាន) ដែលពឹងផ្អែកខ្លាំងលើពាណិជ្ជកម្មសកល។

នៅឆ្នាំ២០២៥ លោកត្រាំបានដាក់ពន្ធគយខ្ពស់លើបណ្តាប្រទេសអាស៊ាន ដូចជា៤៦% សម្រាប់វៀតណាម និង៣៦% សម្រាប់ថៃ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាឱនភាពពាណិជ្ជកម្ម។ ទោះយ៉ាងណា បណ្តាប្រទេសទាំងនេះបានចរចាជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក ដើម្បីកាត់បន្ថយអត្រាពន្ធមកនៅត្រឹមប្រមាណ ២០% ដែលធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ាននៅតែមានភាពធន់ និងរក្សាកំណើនប្រមាណ៤.៨% ស្រដៀងនឹងឆ្នាំ២០២៤។ ប៉ុន្តែការគំរាមថ្មីៗ រួមទាំងពន្ធគយ១០% លើបណ្តាប្រទេសអឺរ៉ុបចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែកុម្ភៈ និងការគំរាម ២៥% លើប្រទេសដែលធ្វើពាណិជ្ជកម្មជាមួយអ៊ីរ៉ង់ បានបង្កើនភាពមិនប្រាកដប្រជា ដែលអាចនាំឱ្យខ្សែចង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់អាស៊ីបែកខ្ញែក។

ប្រទេសចិន ដែលជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មសំខាន់របស់អាស៊ាន បានសម្រេចបានឱនភាពពាណិជ្ជកម្មកំណត់ត្រា ១.២ទ្រីលានដុល្លារ ក្នុងឆ្នាំ២០២៥ ទោះបីមានពន្ធគយអាមេរិកក៏ដោយ។

ចិនបានពង្រីកការនាំចេញទៅកាន់អាស៊ាន ១៣.៤% និងអាហ្រ្វិក ២៥.៨% ដើម្បីទូទាត់ការធ្លាក់ចុះពីសហរដ្ឋអាមេរិក ២០%។ នេះបានជួយឱ្យសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ានទទួលបានផលប្រយោជន៍ ប៉ុន្តែក៏បង្កហានិភ័យនៃការប្រកួតប្រជែងខ្លាំងពីទំនិញចិនថោក។

អ្នកវិភាគពីស្ថាប័នដូចជា CSIS និង East Asia Forum ព្រមានថា បើសហរដ្ឋអាមេរិកតឹងរ៉ឹងលើច្បាប់ដើមកំណើតទំនិញ (rules of origin) វានឹងប៉ះពាល់ដល់រោងចក្រនៅអាស៊ានដែលពឹងផ្នែកគ្រឿងបន្លាស់ចិន។ បណ្តាប្រទេសដូចជាឥណ្ឌូនេស៊ី និងវៀតណាម បានចរចាដើម្បីទទួលបានអត្រាពន្ធទាប ប៉ុន្តែហានិភ័យនៅតែមាន ជាពិសេសសម្រាប់ប្រទេសក្រីក្រដូចជាឡាវ និងមីយ៉ាន់ម៉ា ដែលនៅតែប្រឈមនឹងពន្ធខ្ពស់ជាង៤៥%។

ទោះបីមានភាពធន់ក៏ដោយ អ្នកជំនាញគិតថា ការគំរាមពន្ធគយនេះនឹងបង្កើនភាពមិនប្រាកដប្រជា ដែលអាចនាំឱ្យសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ីធ្លាក់ចុះក្នុងឆ្នាំ២០២៦។ អាស៊ានត្រូវពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងតំបន់ និងពង្រីកទីផ្សារដើម្បីទប់ទល់នឹងហានិភ័យទាំងនេះ។